گفتگو درمورد کتاب«سفر به روزهای جنگ»

مجمع خبرنگاران و نویسندگان دفاع مقدس و مقاومت تصمیم به نقد و بررسی کتاب‌های مربوط به جنگ و مقاوت گرفته است؛ و به عنوان اولین گام کتاب سفر به روزهای جنگ، نوشته‌ سعید علامیان از انتشارات خط مقدم انتخاب شده است. نوید صالحی؛ نویسنده و خبرنگار و پزوهشگر ادبیات پایداری در لایو اینستاگرامی در صفحه‌‌ی جبهه‌ی مانا، با دکتر سیامک صدیقی به گفتگو درباره این کتاب نشستند که بخش‌های از این گفتگو  را می‌خوانید:

در ابتدای گفتگو نوید صالحی خطاب به دکتر سیامک صدیقی گفت: «شما دوره‌ای در مجموعه هیات معارف شهید صیاد شیرازی بوده‌اید. ما کتاب سفر به روزهای جنگ را برای این گفتگو قرار دادیم، در این کتاب ما رابطه نزدیک سرتیپ سید حسام هاشمی با شهید صیاد شیرازی و حضورشان در 8 سال دفاع مقدس را می‌بینیم. این کتاب محورش در شمال غرب ایران می‌گذرد که کمتر بهش پرداخته شده است، بنابراین برای مخاطب جذاب خواهد بود، نظر شما درباره این کتاب چیست؟

دکتر سیامک صدیقی گفت: این کتاب ارزشمند است، شاید به واسطه‌ی سابقه مطالعاتی‌ام، این کتاب مرا یاد تاریخ بیهقی انداخت. مثلا در تاریخ بیهقی ما می‌بینیم که یک رود هیرمندی بوده که سلطان مسعود قرار بوده در آن غرق شود و بعدها آن رود خشک شده، این کتاب هم برای آیندگان خواهد ماند. اما سفر به روزهای جنگ  را من بیشتر تاریخ شفاهی دیدم تا کتابی در حوزه ادبیات، به این جهت که می‌توانم بگویم می‌شد روی جنبه‌ی داستانی اثر بیشتر کار شود، داستان نه معنای تحریف تاریخ و روایت، بلکه نوعی از قلم که در واقع صرفا خطی نباشد، شخصیت‌ها بالا پایین شوند، نقاط اوج و فرود داشته باشد که خواننده عام را هم جذب کند.

نوید صالحی گفت: ما در بخش غرب کشور اطلاعات کمی داریم که هر کدام از این روایت‌ها یک خاطره و داستان می‌تواند باشد. هر کدام از این شخصیت‌ها که در این کتاب آمده، قابلیت این را دارند که تبدیل شوند به شخصیت یک کتابِ دیگر. اینکه در این کتاب گاهی از لحظه به لحظه عملیات‌ها می‌خوانیم، هر یک از این بخش‌ها می‌تواند داستان، روایت و فیلمی شود. و به عنوان خاطره در این کتاب خیلی زیبا آورده شده و ما می‌خواهیم بدانیم بعدش چه می‌شود…

دکتر سیامک صدیقی در تایید نکات نوید صالحی گفت: بله این کتاب ارزشند است. موضوعات شفاف و مهمی را در آن می‌خوانیم، موضوعاتی که هم نویسنده و هم راوی آنها را به طور شفاف بیان کرده‌اند و بدون سانسور. مثلا بخشهای مهمی درباره اختلاف ارتش و سپاه می‌خوانیم، درباره اختلاف صیاد شیرازی و محسن رضایی که منجر به استعفای صیاد شیرازی می‌شود. اتفاقات ناراحت کننده پایان جنگ، شخصیتهای حقیقی‌ای که بعضی اکنون هم زنده هستند. و اینکه در این کتاب شخصیت‌ها و حتی قهرمان‌ها خاکستری هستند، از این جهات سفر به روزهای جنگ ارزشمند است. اما پیشنهاداتی هم دارم؛ مثلا اینکه به نظرم این کتاب بیشتر تاریخ است، تاریخ شفاهی، می‌شد بخشهایی کمرنگتر و پررنگتر شود و بر جذابیت کتاب اضافه… همچنین این کتاب خطی است، از کودکی راوی تا روزهای بعد از جنگ، می‌شد روایت را داستانی‌تر و کمی گیراتر کرد. و نکته دیگر این کتاب با وجود ارزشمندی‌اش پر از اسم و اتفاق است که تا حدودی تخصصی گفته شده.

صالحی در ادامه‌ی این بحث گفت: قبول دارم که در بخش‌هایی مباحث تخصصی گفته شده است، اما نویسنده پانویس‌های دقیقی را هم آورده است که ابهام را برای مخاطب از بین می‌برد. به طور کلی سعید علامیان در حوزه خاطرات کتابهای بی‌نظیری دارد.

صدیقی ادامه داد: من کتابهای زیادی در مورد پایان جنگ خوانده‌ام. متاسفانه تاریخ معاصر را دارند به نوعی تحریف می‌کنند. باید تشکر کرد از آقای علامیان که صریح نوشته‌اند. مثلا ما در کتابها و در مواجهه با بعضی از شهدا با یک شخصیت معصوم مواجه می‌شویم. شخصیتی که در خانواده مذهبی به دنیا آمده، به خانواده‌اش کمک می‌کرده، بعدش هم بهش الهام می‌شود که قرار است شهید شود و انتخاب می‌شود و شهید می‌شود، در واقع حقیقت در خیلی از این کتابها پنهان می‌شود. و این حقایق را فرماندهان جنگ می‌توانند بگویند و باید تشکر کرد از راوی و نویسنده که صریح و شفاف و صادق بوده‌اند در این کتاب.

صالحی ادامه داد: درست است؛ مثلا ما در این کتاب از هم گسیختگی نیروهای نظامی را می‌بینیم. یا بحث بین حسن روحانی و صیاد شیرازی و چیزهایی از این قبیل؛ اینها صادقانه بیان شده و جالب است. چیزهایی که قبلا در جایی گفته نشده است. ما احتیاج داریم در کتاب و رسانه و تلویزیون و تاریخ شفاهی به این موضوعات پرداخته شود.

صدیقی افزود: من قبلا چیزهایی درباره اختلاف ارتش و سپاه در آن سالها خوانده بودم که مجوز انتشار نگرفت آن کتاب. من می‌دانستم در روزهای پایان جنگ چه اتفاقهایی افتاده و یا از اختلاف صیاد شیرازی و محسن رضایی خبر داشتم. و در سفر به روزهای جنگ اینها را خواندم و دیدم که علامیان به اینها پرداخته است. مثلا از اختلاف بین دو فرمانده گفته، یا روزهای پایان جنگ و خط قرمزها مطرح شده. یا مثلا جایی دیدم که سرتیپ هاشمی از صیاد شیرازی ناراحت شده؛ چون سرش داد زده در حالی که مقصر نبوده. چنین چیزهایی و مثلا اینکه بدانیم آقای صیاد شیرازی هم ناراحت می‌شود، عصبانی می‌شود، گاهی اشتباه می‌کند باعث می‌شود کتاب برای خواننده باورپذیر و ملموس شود. در کل سفر به روزهای جنگ کتاب ارزشمندی است، در عین حال از لحاظ تکنیک‌های ادبی هم می‌توانست بهتر باشد.

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *